Bijgewerkt in augustus 2026
Wetsvoorstellen kunnen worden aangepast of sneuvelen. Controleer bij een voorstel altijd de actuele stand op tweedekamer.nl of wetten.overheid.nl.
Wat er speelt
Samenwonen blijft wettelijk onbeschermd
Ruim een miljoen stellen in Nederland wonen samen zonder te trouwen. Bijna de helft van hen heeft kinderen. Toch bestaat er nog steeds geen wettelijke regeling voor hun vermogen, zoals die er voor getrouwde mensen wél is.
De Hoge Raad bepaalde in 2019 dat de regels van het huwelijksvermogensrecht niet mogen worden toegepast op mensen die alleen samenwonen. Hun onderlinge verhouding wordt beoordeeld met de algemene regels van het vermogensrecht. Dat betekent: per geval kijken, en veel onzekerheid over de uitkomst. Sindsdien zijn er meerdere uitspraken bij gekomen, maar het beeld blijft versnipperd.
In de wetenschap en in het notariaat gaan al jaren stemmen op om hier iets aan te doen. Een concreet wetsvoorstel is er op dit moment niet. Zolang dat zo blijft, moet je alles zelf vastleggen in een samenlevingscontract en een testament.
Wetsvoorstel bescherming vermogen in het familierecht
In maart 2025 is een wetsvoorstel in consultatie gegaan dat vooral het vermogen van minderjarige kinderen beter wil beschermen. Twee onderdelen zijn ook voor partners van belang:
- De onderhoudsplicht voor stiefouders zou worden afgeschaft. Nu geldt die nog voor getrouwde en geregistreerd partners met een stiefkind jonger dan 21 jaar. Voor samenwoners bestaat die plicht niet.
- Erft een minderjarig kind, dan komt er een verplichte boedelbeschrijving en moet het geld op een geblokkeerde rekening worden gezet.
Het voorstel moet nog door de Tweede en Eerste Kamer. Tot die tijd verandert er niets.
Ongelijk verdelen van vermogen wordt belast
Er bestond een route waarbij partners via huwelijkse voorwaarden vermogen naar elkaar konden verschuiven zonder schenk- of erfbelasting. Met het Belastingplan 2026 is dat gat gedicht: verdelen jullie de gemeenschap of een verrekenbeding anders dan bij helfte, dan kan daarover schenk- of erfbelasting worden geheven.
Let op
Heb je huwelijkse voorwaarden met een ongelijke verdeling, bijvoorbeeld 90 % om 10 %? Laat door een notaris nakijken wat deze wijziging voor jullie betekent.
Nieuw pensioenstelsel
Door de Wet toekomst pensioenen stappen pensioenfondsen over op een nieuw stelsel. De overgang loopt nog. Voor partners is vooral het nabestaandenpensioen belangrijk: de regels daarvoor worden eenduidiger, maar wie je partner is, blijft afhangen van wat er in de regeling staat.
Woon je samen, dan moet je je partner nog steeds zelf aanmelden bij het pensioenfonds. Veel fondsen vragen daarbij om een notarieel samenlevingscontract. Kijk periodiek op mijnpensioenoverzicht.nl of het klopt.
Wat er de afgelopen jaren al is veranderd
| Sinds | Wat er veranderde | Voor wie |
|---|---|---|
| 1 januari 2018 | Trouwen gebeurt in een beperkte gemeenschap van goederen. Wat je vóór het huwelijk had, blijft van jezelf. | Iedereen die vanaf die datum is getrouwd |
| 1 januari 2020 | Partneralimentatie duurt in de hoofdregel nog maximaal vijf jaar. | Scheidingen vanaf die datum |
| 1 januari 2023 | Erken je een kind, dan krijg je meestal automatisch ook het gezag. | Erkenningen vanaf die datum |
| 1 januari 2024 | Een kind kan de achternaam van beide ouders krijgen. | Kinderen geboren vanaf die datum |
Let op
Deze data zijn belangrijk. Veel regels gelden alleen voor situaties die ná de invoeringsdatum zijn ontstaan. Ben je in 2015 getrouwd of heb je je kind in 2019 erkend, dan gelden voor jou nog de oude regels.
Praat hier samen over
Neem hier samen de tijd voor. Juist als jullie het nu goed hebben.
- Zijn onze afspraken nog actueel, of komen ze uit een tijd met andere regels?
- Wanneer hebben we voor het laatst naar ons testament en onze voorwaarden gekeken?
- Weten we allebei wat er bij ons pensioenfonds geregeld is?
Lees verder
- Extra literatuurBronnen en wetsartikelen
- Soorten relatiesDe verschillen op een rij
- Veelgestelde vragenKorte antwoorden
- Wat is voor jullie belangrijk?Beantwoord een paar korte vragen
Let op
Dit is algemene uitleg. Hoe de regels in jullie situatie uitpakken, kan afhangen van de specifieke omstandigheden van jullie relatie. Voor persoonlijk advies kun je contact opnemen met een juridisch adviseur, zoals een notaris, een advocaat of het Juridisch Loket.
Gecontroleerd op 10 augustus 2026