In het kort
- Een huwelijk eindigt altijd via de rechter. Je hebt een advocaat nodig.
- Een geregistreerd partnerschap zonder minderjarige kinderen kan zonder rechter.
- Samenwoners hoeven niet naar de rechter, maar moeten wel veel zelf regelen.
- Zijn er minderjarige kinderen, dan is een ouderschapsplan verplicht.
Hoe eindigt jullie relatie?
Huwelijk
Altijd via de rechter, ook als jullie het helemaal eens zijn. Je hebt minimaal één advocaat nodig. Zijn jullie het eens, dan kunnen jullie samen één advocaat of een mediator nemen. De scheiding is pas definitief als de uitspraak is ingeschreven bij de gemeente.
Geregistreerd partnerschap
Hebben jullie geen minderjarige kinderen en zijn jullie het eens? Dan maken jullie een beëindigingsovereenkomst met een advocaat of notaris. Die schrijven jullie in bij de gemeente. De rechter komt er niet aan te pas. Zijn er wel minderjarige kinderen, dan gaat het net als bij een scheiding via de rechter.
Samenwonen
Jullie hoeven nergens heen. Je zegt het contract op, of je gaat gewoon uit elkaar. Maar jullie moeten wel samen uitzoeken van wie wat is en wat er met het huis gebeurt. Komen jullie er niet uit, dan kun je alsnog naar de rechter.
Wat moet er geregeld worden?
Het vermogen
Getrouwd zonder voorwaarden? Dan verdelen jullie de gemeenschap: alles wat van jullie samen is, wordt gedeeld. Heb je huwelijkse voorwaarden, dan voeren jullie die uit. Woon je samen, dan houdt ieder wat van hem of haar is, en verdeel je wat van jullie samen is.
Het huis
Wil een van jullie erin blijven wonen? Dan moet die persoon de ander uitkopen én de hypotheek alleen kunnen dragen. De bank moet daarmee akkoord gaan. Lukt dat niet, dan wordt het huis meestal verkocht.
Partneralimentatie
Alleen bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap. De hoofdregel sinds 2020: de alimentatie duurt maximaal vijf jaar, of de helft van de duur van het huwelijk als dat korter was. Er zijn drie belangrijke uitzonderingen:
- Zijn er kinderen jonger dan 12? Dan loopt de alimentatie door tot het jongste kind 12 is.
- Duurde het huwelijk langer dan 15 jaar en bereikt de ontvanger binnen 10 jaar de AOW-leeftijd? Dan loopt het door tot de AOW.
- Voor mensen geboren vóór 1970 die lang getrouwd waren, geldt soms 10 jaar.
Kinderen
Zijn er minderjarige kinderen? Dan is een ouderschapsplan verplicht. Daarin staat hoe jullie de zorg verdelen, hoe jullie overleggen en wat ieder betaalt. Dit geldt ook voor samenwoners met gezamenlijk gezag.
Pensioen
Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap heeft je ex meestal recht op de helft van het ouderdomspensioen dat tijdens de relatie is opgebouwd.
Let op
Meld de scheiding binnen twee jaar bij de pensioenuitvoerder. Dan betaalt die het deel van je ex rechtstreeks uit. Ben je te laat, dan moeten jullie het onderling regelen. Dat gaat vaak mis.
Waar kun je terecht?
- Een mediator helpt jullie samen tot afspraken te komen.
- Een advocaat is verplicht bij een scheiding via de rechter.
- Het Juridisch Loket geeft gratis eerste informatie.
- Bij een laag inkomen kun je gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen via de Raad voor Rechtsbijstand.
Praat hier samen over
Neem hier samen de tijd voor. Juist als jullie het nu goed hebben.
- Nu het nog goed gaat: wat zouden we eerlijk vinden als het misgaat?
- Wie kan het huis betalen als we alleen komen te staan?
- Hoe zouden we de zorg voor de kinderen willen verdelen?